Altın fiyatlarındaki hareketleri daha iyi anlamak için önce fiziksel altın arz ve talebini biraz daha detaylı incelemekte fayda görüyoruz. Yıllık global fiziksel altın talebi ve arzı yaklaşık 4 bin ton civarındadır. Bunun yaklaşık yüzde 70'i altın madenlerinden çıkarılırken kalan yüzde 30'luk kısım ise hurda altından oluşmaktadır. Fiziksel altın talebinin yarısı mücevherat sektöründen gelmekte, yaklaşık yüzde 30 kadarı külçe altın ve altın paralardan oluşmakta, yüzde 10 civarlarında ise merkez bankaları ve teknoloji/endüstriyel talepler gelmektedir.

Türkiye'nin yıllık altın ithalatı ortalama 250 ton civarındadır. Dünyanın en büyük altın ithalatı yapan ülkeleri Çin ve Hindistan'dır. Bu ülkelerin ithalat miktarı biner ton civarındadır. Çin ve Hindistan kültürel ve geleneksel sebeplerle hem mücevherat hem de yatırım amaçlı fiziksel altın talebi gösteren ülkelerdir. Hindistan'ın düğün sezonunda artan fiziksel altın talebi piyasalarca bilinen ve takip edilen bir husustur.

Altın madeni işleten büyük üretici ülkelere bakacak olursak ilk sıralarda Çin, Rusya ve Avustralya gelmektedir. Bu üç ülkenin yıllık altın üretimleri 300-400 ton civarındadır. Güney Afrika da hâlâ önemli bir altın üreticisidir. Altın madenlerinden çıkarılan altınlar lisanslı rafinerilerde külçe altına dönüştürülerek altın konusunda ihtisas yapan bankalar ve büyük tüccarlar aracılığıyla piyasalara sunulmaktadır. Ülkemizde de yıllık yaklaşık 40 ton altın maden olarak çıkarılmaktadır ve yıldan yıla değişebilen talebe göre ortalama 300 ton kadar altın ithal edilmektedir.

Fiziksel/spot altın Londra Metal Borsası başta gelmek üzere çeşitli ülkelerde yer alan altın borsalarında ve altın alım satımında ihtisaslaşmış bankalar arasında işlem görmektedir. Ülkemizde de Borsa İstanbul bünyesinde fiziki ve türev altın işlemleri yapılan piyasalar mevcuttur. New York Metal Borsası (NYMEX) bünyesinde yer alan COMEX en büyük vadeli/türev altın işlem hacmine sahip olan borsadır. Fiziksel altın işlem hacimlerinin çok daha üzerinde işlem hacimleri vadeli/türev piyasalarda gerçekleşmektedir. Bunun başlıca sebebi bu piyasalarda altını bir yatırım aracı olarak kullanan kurumsal yatırımcı/fonların fiziksel altına ihtiyaç duymadan, saklama vb. operasyonel problemler yaşamadan ve sağlıklı bir işlem derinliğinde işlem yapabiliyor olmalarıdır.

Altın fiyatlarını en fazla etkileyen faktörlerin başında yatırım amaçlı altın talebi gelmektedir. Altın tarihsel olarak hem kurumsal hem de bireysel yatırımcılar tarafından sermaye piyasalarındaki oynaklık ve olası bir kötü gidişe karşı bir nevi sigorta/alternatif yatırım aracı olarak görülmektedir. Gelişmiş ülkelerin merkez bankaları para politikaları, para arzı, enflasyon da altına olan yatırımcı talebini ve fiyatları etkilemektedir. Bütün bu faktörler birlikte değerlendirildiğinde altın fiyatları; küresel ekonomik görünüm, faiz beklentileri, merkez bankalarının para politikaları, jeopolitik gelişmeler ve yatırımcıların risk algısına bağlı olarak değişmektedir. Belirsizliklerin arttığı dönemlerde altına yönelik talep güçlenebilirken, risk iştahının yükselmesi ve faiz getirili yatırım araçlarının daha cazip hâle gelmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturabilir. Türkiye’de ise uluslararası altın fiyatlarının yanı sıra TL’nin döviz karşısındaki değeri de gram altın fiyatlarının seyri üzerinde etkili olmaktadır.

Halkbank, altın birikimlerini farklı ihtiyaçlara göre değerlendirmek isteyen müşterilerine vadeli, vadesiz, birikimli ve çeyrek altın hesapları sunuyor. Altın alım-satım ve transfer işlemlerinin yanı sıra Halkbank’tan Altın Günler, Onsa Rafineri Altın Kabul ve Nadir ATS-Türk Altın Toplama Sistemleri ile fiziki altınların hesaba aktarılmasına da imkân sağlıyor. Böylece müşteriler, altın birikimlerini güvenli biçimde saklayabiliyor, değerlendirebiliyor ve bankacılık kanalları üzerinden kolayca yönetebiliyor.

Daha detaylı bilgi için https://www.halkbank.com.tr/tr/bireysel/mevduat sayfasında Altın Bankacılığı ürün ve hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar:

Dünya Altın Konseyi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası