Uçak Seferlerinde Can Sıkan Gecikmeler Neden?

Havayolu ulaşımı, iki nokta arasındaki ulaşım açısından önemli bir konfor sunmakla beraber, uçak seferlerinde meydana gelen gecikmeler bu konforu azaltabilmektedir. Bir yolcu olarak, bu gecikmelerin genel nedenleri hakkında bilgi sahibi olmak, süreci anlayabilmek ve yetkililerle empati yapabilmek adına faydalı olacaktır.

Genel olarak uçak seferlerinde yaşanan gecikmelerin nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

1)    Hava durumu: Sefer esnasında kalkış/varış yapılacak havalimanlarındaki hava muhalefeti (sis, kar vb.) ve uçuş güzergâhındaki hava durumu (rüzgar, bulutların durumu vb.) uçakların sefer verimliliğine etki eder.

2)    Havalimanı kapasitesi: Her havalimanının saatlik bir kapasitesi vardır ve uçuş planlamaları bu kapasiteye göre yapılmaktadır. Buna rağmen bazen operasyonel sebeplerle bu kapasitelerin üzerinde bir saatlik talep durumu oluşabilmektedir. Böyle durumlarda ilgili havalimanına iniş/kalkış olan seferlere slot (talep ettiği saatten daha sonra iniş/kalkış saati verilmesi) uygulanmaktadır.

3)    Teknik nedenler: Uçakların planlı bakımları, düzenli yapılmakla birlikte nadiren de olsa uçağın sefere verilmesine az bir süre kala ya da sefer izni verilmişken uçaklarda öngörülemeyen arızalar oluşabilmektedir. Dahası, ilgili uçaktaki bu arızalar bazı durumlarda bir önceki sefer esnasında da gerçekleşmiş olabilmektedir.

4)    Transit yolcunun beklenmesi: Birçok havayolu şirketinin önemli gelir kaynaklarından birisi de aktarmalı olarak taşıdığı yolculardır. Bazı seferlerde aktarmalı olarak gelen yolcu sayısı önemli bir oranı oluşturabilir veya aktarmalı yolculara, uçuşlarına yetişemeyecek olmaları durumunda alternatif bir sefer bulunamayabilir. Böyle durumlarda aktarma yapılacak olan seferlerde gecikmeler yaşanabilir.

5)    Ekip ile ilgili nedenler: Planlama aşamasında tüm seferlere uygun bir ekip ataması yapılırken, operasyonel aşamada, diğer gecikmeler nedeniyle ekip mesaisinin seferler ile uyuşmadığı durumlar oluşabilir. Böyle durumlarda yaşanacak gecikmeler ekip ve görev ataması ile ilgili olacaktır.

6)    Hava trafiği: Seferler icra edilirken belli güzergahlar ve bu güzergah üzerinde belli seviyeler kullanılır. Turizm sezonu gibi dönemlerde belli bir güzergahtan aynı zaman diliminde geçiş hakkı talep eden sefer sayısı kapasiteden daha fazla olabilir. Böyle durumlarda seferlere slot (talep ettiği saatten daha sonra geçiş saati verilmesi) uygulanmaktadır.

7)    Yolcu ile ilgili nedenler: Bazı seferlerde, yolcu yer problemleri, yolcular arasında tartışma ve yolcuların ani gelişen sağlık sorunları gibi nedenlerle gecikmeler yaşanabilmektedir.

8)    Zincirleme tehirler: Yukardaki ana nedenlerin dışında, oran olarak az olmakla beraber, farklı nedenlerle de gecikmeler yaşanabilmektedir. Daha önceki seferlerde yaşanan gecikmeler nedeniyle havayolunun kaynaklarının planlanmış uçuş tarifesini icra etmeye yetişmediği durumlarda zincirleme tehirler oluşmaktadır.

Genel olarak uçak seferlerinde yaşanan gecikmelere ilişkin nedenleri inceledikten sonra şimdi de bir gecikme ile karşı karşıya kalırsak neler yapabileceğimize bakalım.

Öncelikle sakin kalmaya çalışmayı ilk hedefimiz olarak belirlemeliyiz. Daha sonra, sefer gecikmelerinde yolcuya sunulan haklar, gecikmenin nedeni ve öngörülen gecikme süresi hakkında bilgi edinmek için ilgili havayolu personeli ile iletişime geçebiliriz. Gecikmelerde yolcuya sunulan haklar; ilgili otoritenin regüle ettiği hakların üzerine, eğer varsa, havayolu şirketinin sağladığı haklardır. Bulunulan ülkeye ve gecikme süresine göre haklar değişebilmektedir.

Eğer gecikme olan seferin ardından aktarma yapılarak uçulması planlanmış bir sefer ve o sefere yetişememe durumu varsa bu noktada, kesilmiş bilette bu iki seferin beraber alınmış olması önem kazanmaktadır. Eğer seferler beraber alınmış ise, aktarma yapılacak olan sefere yetişilemese dahi gecikme yaşanan havayolu gerekli yolculuğu temin eder. Ancak aktarma yapılacak olan sefer ile gecikme yaşanan seferler farklı biletler ile alınmış ise bu durumda gecikme yaşayan havayolunun bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Uçuşlarda gecikme yaşamayı ne yolcular ne de havayolu şirketleri arzu etmez. Ama eğer böyle bir durum  başınıza geliyorsa havayolunuzun personeli ile empati yapmalı ve yukarıda saydığımız olumsuzluklardan biri veya birden fazlasının gerçekleştiğini bilmelisiniz. Böylece uçuşunuz, sevdiklerinize ulaşarak ve stresli anlar yaşanmadan tamamlanacaktır. Bundan sonraki uçak yolculuklarınızın zamanında gerçekleşmesi ve çok güzel bir yolculuk geçirmeniz dileğiyle...