Bir Otomotiv Üretim Merkezi Olarak Türkiye

Türkiye, gerek kalifiye iş gücü, gerekse coğrafi konumuyla Avrupa’nın sayılı otomotiv üretim merkezlerinden birisidir. Bu yazımızda, Türkiye’deki otomotiv üretimiyle ilgili bazı sorulara yanıt bulmaya çalışacağız.

Türkiye otomotiv sektörünün yıllık üretim hacmi ne kadardır?

Otomotiv Sanayi Derneği’nin (OSD) verilerine istinaden, 2020 yılında Türkiye’de 1.335.957 adet araç üretilmiştir. Bu araçların; 855.043 adedi otomobil, 358.182 adedi kamyonet, 51.464 adedi minibüs, kalan 71.268 adet ise kamyon, otobüs, midibüs ve traktörden oluşmaktadır.

2021 yılının ilk 9 aylık verilerine göre, toplam üretim 962.829 adet olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye otomotiv sektörünün yıllık üretim kapasitesi ne kadardır?

Türkiye otomotiv sektörünün yıllık üretim kapasitesi 2 milyon adet civarındadır. Kapasite kullanım anlamında ise en verimli yıllardan biri toplam 1,75 milyon aracın üretildiği 2017 yılıdır.

Otomotiv üretiminde Türkiye’nin Dünya ve Avrupa’daki konumu nedir?

Türkiye; otomotiv üretiminde dünyada 15. , Avrupa’da ise 4. ülke konumundadır.

Türkiye’de üretim yapan otomotiv şirketleri hangileridir? Bu şirketler hangi modellerini Türkiye’de üretmektedirler?

Türkiye’de otomotiv üretiminde en önde gelen şirket Ford Otosan’dır. Ford Otosan, 2020 yılında Türkiye’de 327.936 adet araç üretmiş olup, bu sayı Türkiye’de üretilen araçların yüzde 24.5’ine tekabül etmektedir. Ford Otosan şirketinin 2021 yılı ilk 9 ay üretim adedi ise 254.866 adettir ve bu üretim hacmiyle toplam üretimdeki payı yüzde 26.5’e yükselmiştir. Ford Otosan, Türkiye’de; Ford Transit, Ford Tourneo Custom, Ford Transit Custom, Ford Tourneo Courier, Ford Transit Courier modelleri ile Ford Truck kamyon üretimi yapmaktadır.

Ford Otosan’dan sonra Türkiye’de adette en yüksek otomotiv üretimi yapan şirketler ise TOFAŞ ve Toyota’dır. Her iki otomotiv şirketi de geçen yıl Türkiye’de 200.000 adedin üzerinde üretim yapmışlardır ve toplam üretim yüzdeleri Türkiye’de üretilen toplam araç sayısının yüzde 35’idir. TOFAŞ; Fiat Egea, Fiat Doblo, Fiat Linea ve Fiat Fiorino modellerini Türkiye’de üretirken, Toyota ise Corolla ve CH-R modellerini ülkemizde üretmektedir.

Bu üç şirketin dışında; Anadolu Isuzu, Hyundai, Karsan, MAN, Mercedes Benz, Otokar, Oyak Renault, Temsa ve Türk Traktör de Türkiye’de otomotiv üretimi yapan diğer şirketlerdir.

Diğer taraftan, Şekerpınar tesislerinde Civic Sedan modelini üretmekte olan Honda, geçtiğimiz aylarda bu fabrikasını kapatmıştır.

Türkiye’de otomotiv üretimi yapılan şehirler hangileridir? Bu fabrikaların istihdama katkısı nedir?

Lokasyon ve maliyet sebebiyle otomotiv üretiminde ön plana çıkan şehirler; Bursa ve Kocaeli’dir. Bu şehirlerin dışında; Eskişehir (Ford), Sakarya (Toyota), Adana (Temsa), Ankara (MAN) ve Aksaray’da da (Mercedes Benz) otomotiv fabrikaları bulunmaktadır.

Sektörde doğrudan ve dolaylı istihdam hacmi ise 50.000 kişi civarındadır.

Türkiye’de üretilen otomobillerin ne kadarı ihraç edilmektedir?

2020 yılında Türkiye’de üretilen 1,3 milyon aracın 930.000 tanesi ihraç edilmiştir. Türkiye otomotiv sektörü yan sanayilerle birlikte Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 15’ine imza atmaktadır.

Otomotiv ihracatının Türkiye’ye yıllık getirisi ne kadardır?

Ana ve yan sanayileriyle 2020 yılında 26 milyar dolarlık ihracat yapan sektör, yıl genelinde de 6.8 milyar dolar cari fazla vermiştir.

Önümüzdeki dönemde Türkiye’de otomotiv üretimi için planlanan yeni yatırımlar var mıdır?

Öncelikle, 2022 yılının sonlarına doğru yerli otomobil markamız TOGG’un, Kocaeli-Gemlik’te halen inşası devam etmekte olan tesisinde seri üretime başlaması beklenmektedir.

Ayrıca, Ford Otosan 10 yıl içinde 2 milyar euroluk bir yatırımla Kocaeli fabrikasında, batarya dahil, ilk ve tek entegre üretim tesisini hayata geçirmeyi planlamaktadır.

Son olarak da; 2020 yılında temelleri atılan fabrikada ASPILSAN, lityum iyon batarya üretimi yapmayı planlamaktadır. Bu yatırım, elektrikli araç üretimi konusunda Türkiye’nin gelecekte söz sahibi olmasını amaçlayan ve büyük öneme sahip bir yatırımdır.

Kaynaklar:

1.       OSD - Otomotiv Sanayii Üretim Bültenleri

2.      kpmg-perspektifinden-otomotiv-sektorune-bakis-2021.pdf (assets.kpmg)