Young graduate holding the planet earth isolated on white background, earth image in public Domain and furnished by NASA

Yüksek Lisans Yapmanın Birçok Avantajı Var

Akademik kariyer planlayan kişiler, meslek sahipleri ve kişisel gelişimini desteklemek isteyenler yaygın olarak lisansüstü eğitim programlarını tercih ediyor. Devlet ve vakıf üniversiteleri, neredeyse tüm çalışma alanları için tezli veya tezsiz yüksek lisans, buna ek olarak doktora programları sunuyor. Genellikle akademik kariyer hedefleyen kişilerin yöneldiği doktora programlarının yanı sıra yüksek lisans programları, akademik kariyere açılan ilk kapı olmakla birlikte mesleki uzmanlığı geliştirmek için birçok olanağı bir arada sunuyor. Buna ek olarak yüksek lisans programları, eğitim hayatınızı başka bir ülkede sürdürmek, yeni deneyimler kazanmak için de oldukça iyi bir fırsat.     

Ülkemizde birçok kişi aktif çalışma hayatını sürdürürken yüksek lisans eğitimlerine devam ediyor. Yüksek lisans programları, ders programları yoğun ve kapsamlı olan lisans programlarının aksine bir disiplinin belirli alanlarına odaklanarak gerek mesleki gerek akademik gelişimi artırmayı hedefliyor. Buna ek olarak, ders programlarının yaygın mesai saatleriyle uyumlu olması da çalışanlar için kolaylık sağlıyor. 

Yüksek lisans programları tezli ve tezsiz yüksek lisans programları olarak ikiye ayrılıyor. Genel olarak akademik kariyer kapısını aralamak isteyenler tezli, mesleki veya kişisel gelişim hedefleyip akademik kariyer düşünmeyenler ise tezsiz programları tercih edebiliyor. Tezli programlarda seminer dersi dâhil belirli sayıda ders ve tez aşamaları tamamlanırken, tezsiz yüksek lisans programında seminer dersi hariç tezli programa ek birkaç seçmeli dersin ve dönem projesi aşamalarının tamamlanması gerekiyor. 

Aşağıda yüksek lisans programlarının sunduğu avantajlardan bahsetmek istiyoruz. 

Mesleki Gelişim ve Kariyer Fırsatları

Eğer kamu veya özel sektörde çalışıyorsanız ve çalışmaya devam edecekseniz, bir yüksek lisans derecesinin artıları oldukça fazla. Mesleğinizin inceliklerini derinlemesine öğrenmek ve analitik düşünme yeteneğinizi geliştirmek elbette ki kariyerinize değer katacaktır. Örnek verecek olursak, birçok hukuk insanı uzmanlaşmak istedikleri alanda yüksek lisans derecesi alarak kendilerini ön plana çıkartmaktadır. Yüksek lisans derecesi, üniversitede okutmanlık başta olmak üzere birçok pozisyon için şart olmakla beraber özgeçmiş dosyanızı da ön plana çıkartacak, kariyer basamaklarını tırmanmanıza yardımcı olacaktır. Avrupa İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından yayınlanan ‘‘Bir Bakışta Eğitim 2020’’ verilerine göre, 25-64 yaş arası lisans mezunlarının istihdam edilme oranı %75 iken, yüksek lisans mezunlarının istihdam edilme oranı %84’tür. 

Öte yandan, alanınızı değiştirme düşünceniz var ise yüksek lisans aradığınız çıkış noktası olabilir. Yine bir örnekle; birçok mühendis yüksek lisans yaparak işletme, finans gibi disiplinlere yönelebilmektedir. 

Doktora düzeyinde akademik bir kariyer sürdürüyorsanız dahi uzmanlığınız doğrultusunda tamamlayacağınız ekstra bir yüksek lisans alanı çalışmalarınıza fayda sağlayacaktır. Eğitim süreciniz boyunca istişarede bulunabileceğiniz yetkin öğretim üyeleri ile meslektaşlarınız olacak ve iletişim ağınızı doğrudan genişletmiş olacaksınız. 

Yabancı dil öğrenmek veya geliştirmek de yüksek lisans programlarının başka bir artısıdır. Yapacağınız araştırmalarda yararlanmanız gereken yabancı dildeki kaynaklar o dile daha çok maruz kalmanızı sağlayacak, dolaylı olarak yabancı dil okuryazarlığınızı da geliştirme imkânı bulacaksınız.  

Yurtdışı Eğitim, Burs, Staj ve Değişim Programı Fırsatları

İnşa etmekte olduğunuz veya etmeye başlayacağınız kariyerinize sunacağı faydaların yanı sıra yüksek lisans programları, eğitiminiz boyunca size farklı deneyimler kazanma fırsatı sağlar. Bunların ilki yurtdışında öğrenim görme fırsatıdır. Avrupa Ülkeleri, Birleşik Devletler ve Kanada başta olmak üzere çoğu ülke uluslararası öğrencilere kapılarını açıyor. Yerine getirmeniz gereken mali yükümlülükler, yabancı dil ve genel akademik yeterlik seviyeleri değişkenlik gösterse de, eğitim kurumları uluslararası öğrenciler için birçok imkân sağlamakta. 

MEB ve Tübitak bursları ile birlikte İngiltere için Chevening, ABD için Fulbright, AB ülkeleri için Jean Monnet bursları gibi birçok burs olanağı hakkında araştırmalar yapabilir, bu burslar sayesinde eğitiminizi yurtdışında tamamlarken mali yükü paylaşabilir ve saygın organizasyonların parçası olabilirsiniz. Buna ek olarak, Erasmus+ başta olmak üzere birçok uluslararası öğrenci değişim programı da yüksek lisans öğrencilerine kapılarını açıyor. Yurtiçinde ise Mevlana ve Farabi programları sayesinde eğitim alırken farklı şehirleri deneyimleyebilirsiniz.    

Yüksek lisans programları ayrıca birçok yurtdışı ülkesinde ve öncü kuruluşlarda staj imkânı sunuyor. Erasmus Staj programları başta olmak üzere, UNICEF ve UNDP gibi programlar, Dünya Bankası ve Dünya Sağlık Örgütü gibi kuruluşlar lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi alan öğrencilerin staj başvurularını değerlendirmeye alıyor. Yurtiçinde ise öğrencilerin kamu kurum ve kuruluşlarında staj yapma şansı mevcut. Aldığınız eğitimi böyle kurum ve kuruluşlarda edineceğiniz tecrübelerle destekleyebilir, kariyerinize ivme kazandırabilir, hayatınıza bambaşka bir yön verebilirsiniz.

Prof. Dr. Cenktan Özyıldırım

Kaynak:

https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/