Pasif Gelir: Uyurken Kazanç Sağlamak

"Uyurken bile para kazanıyor" deyimi çevremizde para kazanmayı iyi bilen, işlerini ve sorumluluklarını çalışanlarına doğru şekilde bölüştürmüş ve kendine zaman yaratmayı bilen becerikli insanlar için kullandığımız bir sözdür. Sonuçta, finansal bağımsızlığın asıl amaçlarından biri, para kazanmak için zamanınızı vermenize gerek olmayacak büyüklükte bir servet oluşturmaktır. Böylece hayatın tadını çıkarabilecek ve günlerinizi yapmayı istediğiniz şeylere ayırabileceksiniz.

Gerçekte pasif bir gelir akışı oluşturmak için başlangıçta aktif olarak çalışmak gerekir. Çünkü pasif bir gelir, zaman, para, beceri ve bazen de her üçünü de gerektirir. Fakat hangisi veya hangileri gerekirse gereksin başlangıç noktası hep aynıdır: Bir tasarruf hesabı oluşturmak. Bu prensibe yazının ilerleyen satırlarında tekrar döneceğiz.

Pasif gelir, kısa vadeli ödünler gerektiren uzun vadeli bir seçimdir. Kaynaklarınızı aşağıdaki adımlara ve fikirlere adamaya istekliyseniz yıllarca ve zahmetsizce para kazanabilir ve olası ekonomik şoklara daha iyi göğüs gerebilirsiniz. Sadece nereden başlayacağınızı bilmeniz ve pasif gelir fikrinin hayata geçebilmesi için hangi kaynaklarınızı harcayacağınıza doğru karar vermeniz gerekmektedir.

Pasif gelir nedir?

Pasif gelir, birey açısından küçük bir çaba veya bakım gerektiren bir girişim yoluyla yani minimum aktivite ile kazanılan gelirdir. Kelime anlamı olarak “Pasif”; en değerli kaynağınız olan zamanınızın çok azını harcamak veya hiç zaman harcamamak demektir. “Gelir” ise günlük yaşamda kullandığınız veya yatırım yaptığınızda size nakit girişi sağlayan geliri temsil eder.

Pasif gelirin altın kuralı - zamanınızı koruyun.

Pasif gelir, her şeyden çok zamanla ilgilidir. Para kazanmak için pek çok şey yapabilirsiniz ancak tüm gelir akışları pasif değildir. Gelir akışının gerçekten pasif olması için çalışırken gittikçe daha az çaba harcamak ve sonunda hiç çaba harcamadan gelir elde ediyor olmak gerekir.

Örneğin, bugün 100 TL kazanmanız 2 saatinizi alıyorsa ve önümüzdeki hafta veya bir yıl sonra da yine 100 TL kazanmanız aynı şekilde 2 saatinizi alıyorsa, bu gelir akışı pasif değildir. Çünkü aynı çaba ve aynı uzunlukta süreyle aynı geliri elde ediyorsunuz demektir. Öte yandan, biraz çaba ve aktif çalışmayla bugün bir tasarruf hesabı açabilirseniz, zaman içinde, çok değil örneğin dört veya beş yıl sonra hesabınızın büyüdüğünü ve size getiri sağladığını göreceksiniz. İşte o zaman artık daha az bir çabayla aynı gelire ulaşabileceksiniz. Ayrıca aktif çalışmaya devam etseniz bile olağanüstü bir durum yaşandığında sırtınızı dayayabileceğiniz bir pasif gelirin varlığı size güven verecektir.

Şimdi de pasif gelirin ne olmadığı hakkında konuşalım. Örneğin aşağıdakiler pasif gelir değildir.

Tam zamanlı işiniz

Tam zamanlı işiniz bir pasif gelir değildir. Çünkü tam zamanlı işinize her zaman aynı vakti ve eforu hatta daha fazlasını vermeniz gerekmektedir. Pasif gelir elde etmenin ise tüm amacı, sevdiklerinizle daha fazla zaman geçirebilmeniz, emekli olabilmeniz veya seyahat edebilmeniz için harici bir destek yaratmak ve hatta mümkünse bunları işinizi bırakarak yapmanızdır.

Yan işler

Yan işler gelir elde etmenin güzel yollarındandır ancak tüm yan işler birer pasif gelir değildir. Yan işler genellikle aktif uğraşlardır ve ancak sistematik bir hâle getirilebilirlerse pasif gelir akışına dönüşebilirler. Örnek olarak online eğitim veya kurslardan bahsedebiliriz. Bir yan iş ve yan gelir olarak görülebilecek bu çalışmaya belki başlangıçta üç dört kişilik bir katılımcı sayısıyla, yani hacimsiz olarak girilecektir. Yine başlangıçta bu yan iş, size ancak harcadığınız vakitle sınırlı olmak üzere kazanç sağlayan küçük bir girişimdir. Fakat zaman içinde müşterilerinizin artması, yaptığınız online dersleri kayıt ederek kiralamanız veya satmanız bu işi sistematik hâle getirecek ve işi artık bir pasif gelir hâline getirecektir.

Danışmanlık

Danışmanlık sadece başka bir aktif iştir. Bir yan iş için biçilmiş kaftandır ancak tam olarak pasif değildir. Danışmanlık hizmetinin pasif olması için, uygulamayı farklı meslektaşlarınızla birlikte yapabilmeniz ve sonunda işten uzaklaşabiliyor olmanız gerekmektedir. Aksi takdirde danışmanlık da yine saat başı veya günlük olarak ücretlendirildiğiniz bir işe döner.

Spekülasyon için yatırım yapmak

Hisse senetleri, emtialar veya popüler bir finansal araç örnek vermek gerekirse bitcoin ile spekülasyon için yatırım yapmak bir pasif gelir yaratma yolu değildir. Buna mukabil, temettü yani kâr payı şeklinde istikrarlı ödeme yapan şirketlerin hisse senetlerine yatırım yapmak kesinlikle pasif bir gelir stratejisidir. Aradaki fark, temettü yatırımında kullanılan nakit üzerinden yine nakit kazanılırken ve yatırımdan vazgeçmeye gerek yokken, spekülasyonda yalnızca yatırımınızı satarak getiri elde edebilecek olmanızdır.

Sonuçta genelleştirdiğimizde aynı miktarda finansal çıktı için sürekli olarak aynı (veya daha fazla) süreyi yatırmanız gerekiyorsa, bu girişim pasif değildir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; pasif bir gelir akışı, başlangıçta aktif bir gelirin talep ettiğinden daha fazla zaman, para veya çalışma gerektirebilir.

Pasif gelir nedir, ne değildir örneklere dayalı bir karşılaştırma sunmamız gerekirse:

Aktif

Pasif

Saat başı danışmanlık yapmak

Online sattığınız ve uzmanlık alanınızla ilgili bir kurs düzenlemek

Serbest (Freelance) bilgisayar programcılığı

Defalarca satabileceğiniz bir program oluşturmak

Serbest yazarlık

Kitap yazmak

Uber şoförlüğü

Kendi arabanızı kiralamak

İnşaat yapmak

Emlak yatırımı yapmak

Pasif gelir oluşturmaya nasıl başlanır?

Zamanınızı doğrudan paraya çeviren sihirli bir değnek maalesef bulunmuyor. Bunun yerine, sabırla ve inançla bir iş fikrini hayata geçirmelisiniz. Bu fikre o kadar sahip çıkmalısınız ki yürüyüş yaparken, araba kullanırken hatta televizyon seyrederken bile aklınız bu yeni iş fikrini nasıl pasif bir gelire dönüştürebileceğinizi sorgulamalıdır.  

Pasif gelir için günlük yaşantınızdan yaptığınız ilk kesinti örneğin bir online yazı dizisi oluşturarak insanların üzerinde tartışacağı bir platform oluşturmak veya belki de en basit hâliyle bir tasarruf hesabı açmak olabilir. Yani ister parlak bir iş planına sahip bir girişimci, ister klasik finansal enstrümanlar haricinde bilgisi olmayan bir yatırımcı olun eğer yatırım yapacak az bir birikiminiz varsa pasif gelir elde edebilirsiniz.

1. Başlangıç

Daha önce pasif gelir yaratmak için zamana, paraya veya becerilere ihtiyacınız olduğundan bahsetmiştik. Paradan örnek vermek gerekirse; yüksek faizli bir tasarruf hesabı açın ve mümkünse 10.000 TL gibi bir seviye ile hesabı başlatın. Belki tutar çok fazla olmayabilir ama işte artık pasif gelir elde etmektesiniz! Bu paradan faiz kazanacaksınız ve zaman içinde sizin ilave çabanızla birikiminiz de çoğalacak ve pasif geliriniz anlamlı hâle gelecektir. Bu noktada Halkbank’ın vadeli mevduat oranlarını size öneriyoruz.

2. Becerilerinizi değerlendirin.

Hangi işte iyisiniz? Tutkulu olduğunuz şey nedir? Kendinizle ilgili bir envanter çıkarın ve başkalarının kendinizde olduğunu düşündüğünüz becerileri gelir akışı oluşturmak için nasıl kullandığını araştırın.

3. Zamanınızı, paranızı ve çabanızı değerlendirin. Taahhütleriniz hakkında gerçekçi olun.

Zaman en sınırlı kaynağımızdır. Dolayısıyla yapabileceklerimiz hakkında gerçekçi olmamız gerekir. Daha fazla para kazanmaya veya pasif gelir elde etmeye çalışmak çoğunlukla yeni bilgi ve beceriler kazanmamızı gerektirir. Bu da zaman ayırmak demektir. İşte bu ilk başlangıç safhası zamanımızın büyük bölümünü almaya başladığında bir adım geriye çekilip düşünmemiz gerekir. Unutmayın, uzun vadede amacınız zaman yatırımınızı en aza indirmektir fakat bunu yaparken de bugün yaptığınız aktif işinizi ihmal etmemeli ve ancak gelecek vadeden işlerin pasif gelir potansiyeli taşıdığını bilmelisiniz.