Bitcoin ve KOBİ’ler: Kripto Para İşletmeniz İçin Uygun mu?

Teknolojik evrim zincirinin neresinde olduğunuza bağlı olarak, Bitcoin ve diğer kripto para birimleri hakkında farklı düşüncelere sahip olabilirsiniz. Örneğin, finansal işlemlerin sürekli değişen dünyasında bir sonraki doğal adımın kripto paralar olduğunu düşünebilir ya da bu bakışa göre diğer uçta yer alarak, “kripto ne?” diye soruyor olabilirsiniz.

Basit bir tanımla, kripto paralar, sizlerle ödeme yapacak müşterilerinizin arasında banka, finans kurumu veya merkezi bir yapıya gerek duymayan dijital para biçimleridir. Sıklıkla adı anılan ve aslında sadece bir kripto para çeşidi olan Bitcoin ise, adeta kripto paraları temsil eder duruma gelmiş ve kamuoyunun kripto paralarla tanışmasını sağlamıştır.

Sanal para birimleri olan kripto paralar ile alışveriş yapan bir müşteriye sürekli alışveriş yaptığınız semt marketinizde belki hiç rastlamayacaksınız. Fakat dijital alışverişlerde kripto paralar, özellikle de 2010'ların başından bugüne süregelen macerasıyla Bitcoin, yavaşça ana akım hâline dönüşmekte. Son geldiğimiz noktada ise Bitcoin; Microsoft, Amazon ve Expedia dâhil 100 binden fazla işletmenin kullandığı bir para birimi haline gelmiş bulunmakta.

Kripto paralar, KOBİ’ler ve özellikle sizin işiniz için iyi bir fikir mi?

Bu sorunun cevabı bugün ancak “belki” olarak verilebilir. Kripto paraların dijital bir formda olması, nakit alışverişini daha kolay ve hızlı hâle getirmesi ve bir aracıyı, yani finansal kurumları ortadan kaldırması ödeme kabul etmeyi daha az maliyetli hâle getiriyor olabilir. Ancak çoğu yeni teknolojide olduğu gibi, dijital para biriminin de artıları ve eksileri vardır. İşte bu artı ve eksilerden dikkate alınması gereken birkaç tanesi:

İşlem ücretinin bulunmaması

Bitcoin işlemlerinin maliyeti genellikle yüzde bir ile sıfır arasındadır. Bitcoin, bankanın her işlemi doğrulamasını gerektirmez, bu nedenle kredi kartı işlemlerinde yaptığınız gibi finans kurumlarına ücret ödemek zorunda kalmazsınız.

Dağıtık bir yapıda olması

Ülkemizin de aralarında bulunduğu bazı ülke merkez bankalarının kendi kripto paralarını çıkarma projeleri devam etmektedir. Ancak şu an için kripto para piyasasındaki büyük çoğunluğu temsil eden para birimleri herhangi bir hükümet veya finans kurumu tarafından desteklenmemektedir. Bu özellik ise kripto paraların dağıtık yapısını tanımlamaktadır. Birçokları bunu bir artı değer olarak görüyor olsa da, merkeziyetçi bir yapıya sahip olmamanın negatif etkilerini kripto paralarda aslında her gün yaşamaktayız. Sırtlarını dayayacak bir kurum ya da devlete sahip olmamaları bu para birimlerini, yüksek fiyat oynaklığı ve piyasa spekülatörlerinin yönlendirmelerine açık hâle getiriyor.

Hızlı olması

Bitcoin işlemleri, örneğin, klasik anlamda kredi kartı işlemlerinden çok daha hızlı şekilde kayıt altına alınır ve işlenir. Çünkü kripto paralar merkezi bir kurumun detaylı kontrollerine ihtiyaç duymaz ve işlemleri doğrulayan taraf aynı zamanda işlemi yapan taraftır. Bu yüzden yapılan transfer işleminin blok zincirine eklenen bir dijital halkayla temsili neticesinde müşterinizin gönderdiği tutar, banka hesabınızda hemen görünür olacaktır.

Fiyat oynaklığına sahip olması

Altın ve diğer klasik para birimleri gibi, kripto para biriminin değeri de dalgalanabilir ve bu para birimleri de ani çöküşler veya yükselişler yaşayabilir. Fiyatlardaki dalgalanmalar nedeniyle kripto parayla ödeme kabul eden işletmeler dezavantaj yaşayabilir. Ancak şirket, yapılan kripto para ödemelerini gelecekte spekülatif amaçlarla kullanabileceği bir finansal araç olarak görmez ve sadece bir ödeme yolu olarak kabul ederse kripto paraları hemen nakde çevirerek o andaki kurdan işlem yapabilir ve bu zorluklar hafifletilebilir.

Gelişmekte olan kripto para birimi dünyası, özellikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın bugünlerde yaptığı çalışmalar sonucunda hayata geçecek düzenlemelerden sonra finans gündemimizi daha da çok meşgul edeceğe benzemektedir. Bu nedenle, Bitcoin ve diğer seçenekler hakkında bilgilenmek üzere bazı temel adımları atmak kişisel ve kurumsal varlık yönetiminiz açısından önem arz etmektedir. Bu temel adımlar ise aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Bitcoin veya herhangi bir kripto para birimini kabul etmek için, bir banka hesabına benzer, ancak özellikle kripto para birimleri için düzenlenmiş bir cüzdan hesabı açmanız gerekir. Her cüzdan hesabı tek bir adres içerecek ve potansiyel müşterileriniz kripto para ödemelerini bu adrese gönderebileceklerdir.

Yakın gelecekte her ülkenin kendi kripto para birimi olacağını öngörmek zor değil. Bu nedenle farklı kripto para birimlerinin dijital ödemelerde kullanılabilmesi için ilgili şirkette e-ihracata uygun e-ticaret altyapısının bulunması gerekir. Bu da e-ihracat için ek yatırım anlamına gelecektir. Şirketinizin şu anda böyle bir faaliyeti olmasa dahi gelecekte kripto paralar yoluyla olacak işlemleri kabul edebilmeniz bu ilave yatırımı yapmanızı gerektirebilir.

Son olarak ise cüzdan hesabınızda biriken dijital varlıkların nasıl değerlendirileceğine değindiğimizde, bu varlıkların ister dönüştürülebilir, ister de saklanabilir varlıklar olduklarını söyleyebiliriz. Cüzdan hesabı, kripto para birimini otomatik olarak nakde çevirebilir veya ileride kullanmak üzere saklayabilir nitelikte olacaktır. Dolayısıyla alışverişlerinizde kullandığınız kripto para biriminin gelecekte kuvvetleneceği öngörüsü taşıyorsanız varlıklarınızı dijital cüzdanınızda saklayabilirsiniz.

Dr. Genco Fas