Finansman Şirketleri Nasıl Çalışır, Bankalardan Farkları Nelerdir?

Finansal Kurumlar Birliği’nin (FKB) resmi web sitesindeki (www.fkb.org.tr) tanıma göre; finansman şirketleri, her türlü mal ve hizmet alımı amacıyla gerçek ve tüzel kişilere finansman sağlayan kredi kuruluşlarıdır.

Finansman şirketleri nasıl kurulur?

13.12.2012 tarihinde yayınlanan Resmi Gazete ile yürürlüğe giren 6361 numaralı “Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu”nda belirtildiği üzere, Türkiye’de bir finansman şirketi kurulması için;

- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) en az beş üyesinin, kuruluş için olumlu yönde oy kullanması,

- Anonim şirket şeklinde kurulması,

- Pay senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve tamamının nama yazılı olması,

- Ticaret unvanında “Finansman Şirketi” ibaresinin bulunması,

- Kurucularının kanunda belirtilen şartları haiz olması,

- Yönetim kurulu üyelerinin kanunun kurumsal yönetim hükümlerinde belirtilen nitelikleri ve planlanan faaliyetleri gerçekleştirebilecek mesleki tecrübeyi haiz olması,

- Nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak ödenmiş sermayesinin en az 50 (elli) milyon Türk lirası olması,

- Ana sözleşmesinin bu kanun hükümlerine uygun olması,

- Kurumun etkin denetimini engellemeyecek şeffaf ve açık bir ortaklık yapısına sahip olması,

- Öngörülen faaliyet konularına ait iş planlarını, kuruluşun mali yapısıyla ilgili projeksiyonlarını, ilk üç yıl için bütçe planını ve yapısal örgütlenmesini gösteren bir faaliyet programını ibraz etmesi, şarttır.

Finansman şirketleri bankalardan farklıdır

Yukarıda mevzu bahis Kanun’un 39. Maddesi’nde belirtildiği üzere; finansman sözleşmesi, her türlü mal veya hizmet alımının, malı veya hizmeti satın alan gerçek veya tüzel kişinin nam ve hesabına mal veya hizmetin teslim veya temini ile birlikte doğrudan satıcıya ödeme yapılması suretiyle kredilendirilmesini öngören sözleşmedir. Kredi geri ödemeleri, adına kredi açılanlar tarafından finansman şirketlerine yapılır.

Buradan da anlaşılacağı üzere; finansman şirketlerinin bankalardan en önemli farkları, mutlak surette bir mal veya hizmet alımını yani karşılığında fatura bulunan bir ticareti finanse etme zorunluluğudur. Diğer bir deyişle, bankaların sağladığı tüketici kredisi benzeri bir ürün, yani kredi kullanımı için fatura ibraz etme zorunluluğu bulunmayan bir kredi türü finansman şirketlerinde bulunmamaktadır. Bu hususa ilaveten, finansman şirketlerinin bankalar gibi mudilerden mevduat toplama yetkisi de bulunmamaktadır. Ayrıca, bankalar kullandırılan kredi miktarını krediyi kullanan kişinin hesabına aktarmakla yükümlüyken, finansman şirketlerinde kredi tutarı faturayı kesen kurumun hesabına yapılmaktadır.

Ağustos 2021 itibarıyla, Türkiye’de FKB üyesi 15 adet finansman şirketi bulunmaktadır. Bu şirketlerden dokuz tanesi araç finansmanına aracılık etmekte, diğerleri ise konut veya tüketim kalemlerini finanse etmektedir.

31 Mart 2021 itibarıyla, Türkiye’deki finansman şirketlerinin;

- Personel sayıları toplamı 837,

- Toplam ödenmiş sermayeleri 2.3 milyar TL,

- Açık kredi adetleri 3.6 milyon adet,

-Anapara, reeskont ve tahakkuklar dâhil toplam finansman alacakları ise 36.4 milyar TL’dir. Söz konusu 36.4 milyar TL’lik finansmanın; 20.1 milyar TL’sini ticari taşıt kredileri, 12.7 milyar TL’sini bireysel taşıt kredileri, 3.6 milyar TL’sini mikro krediler ve 33 milyon TL’sini de konut kredileri oluşturmaktadır.

Söz konusu finansman şirketlerinin yeni açtıkları finansman kredilerini incelediğimizde de; 2021’in ilk çeyreğinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 133’lük bir artışla toplam tutarı 12.1 milyar TL’ye tekabül eden 743 bin 906 adet yeni kredi kullandırdıklarını görüyoruz. (2020 ilk çeyrek: 5.2 milyar TL)

Bu verilerden anlaşılacağı üzere; finansman şirketleri, FKB’nin resmi web sitesinde de belirtildiği gibi, yalnızca tüketicileri değil, otomotiv sektörünü, KOBİ’leri ve Türkiye ekonomisini desteklemektedir. Ayrıca tüketiciye doğrudan finansman sağlayarak üretici firmalar üzerindeki finansman yükünü hafifletmekte ve bu firmaların asli faaliyet alanlarına odaklanmalarına, dolayısıyla üretimin artmasına katkıda bulunmaktadır.

Kaynaklar:

1.       https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6361.pdf

2.       https://www.fkb.org.tr/uyelerimiz/finansman-sirketleri/tum-liste-subeler-dahil/

3.       https://www.fkb.org.tr/raporlar-ve-yayinlar/raporlar/finansman-sirketleri-sektor-raporlari/