Bireyler için Doğru Kredi Kullanımı

Kredi kullanımı; bireyler, kurumlar ve hatta devletlerin mevcut finansal güçleri ile ulaşamayacakları finansal amaçları gerçekleştirebilmeleri için kaldıraç görevi gören bir finansal işlemdir. Bugün kullanılan bir kredinin gelecekteki bütçeler üzerinde negatif bir etkisi olacağı dikkate alınırsa kredi kullanımının doğru planlanması özellikle bireylerin finansal hedefleri açısından önemlidir. Çünkü kurumlara ve devletlere kıyasla bireylerin, yanlış bir finansal işlem sonucu bozulan bütçeleri ve hedefinden şaşan planları düzeltecek zaman ve kaynağı daha sınırlıdır. Bu nedenlerle bu yazıda bireyler için doğru kredi kullanımının nasıl mümkün olacağına ve kredi kullanımında dikkat edilmesi gereken noktalara değineceğiz.

Kredi ürünleri bireyler tarafından farklı nedenlerle kullanılmaktadır. Bu nedenlerden ilki yüksek maliyetli, ev, araba gibi varlıkların edinilmesidir. Özellikle kariyerinin başlarında olan bireyler çoğunlukla bu tür yüksek maliyetli, ancak ihtiyaç duyulan varlıkları edinebilmek için gerekli birikimi henüz sağlayamamış olurlar. Eğer bu varlıkları hemen edinmenin faydası, borçlanma maliyetinden fazla ise kredi kullanımı tercih edilebilir. Böylece bireylere, ödemeleri uzun vadelere yayarak varlıkları satın alabilme, başka bir ifadeyle finansal kaldıraç imkânı sağlanır.

Kredi, bunun dışında, acil ihtiyaçlar için de kullanılabilir. Bir sağlık sorunu veya bozulan bir ev aleti acil nakit ihtiyacına neden olabilir. Daha küçük maliyetler içeren bu tür ihtiyaçlar için tüketiciler yeterli birikimleri olsa bile tüketici kredilerine veya aslında bir kredi ürünü olan kredi kartlarına yönelebilmektedirler. Özellikle kredi kartlarının kullanıcılarına kazandırdığı ödül veya puanlar veya sağladığı faizsiz taksitli ödeme imkânları bu ürünü ödemelerde tercih sebebi yapmaktadır. Fakat unutulmamalıdır ki özellikle kredi kartıyla yapılan taksitli alışverişler ilk anda bir nakit çıkışı yaratmadığı için maliyetsiz gibi görünse de aslında bunlar geri ödenecek borçlardır.

Sağlıklı Kredi Kullanımı

Kullanılan kredilerin bireyler açısından ileride finansal sorunlar yaratmaması için iki önemli hususa dikkat etmek gerekmektedir.

1.       Vade: Kullandığınız kredinin vadesi ile satın aldığınız ürünün ekonomik ömrü uyumlu olmalıdır. Daha uzun vadeler doğal olarak daha küçük dönemsel geri ödemeler anlamına gelecektir. Fakat uzun vadeli kredi kullanımı hem maliyetinizi arttıracak hem de yeni yatırımlar yaparken eski ödemeniz uzun vadesiyle hep bir borç kalemi olarak bütçenizde yer alacaktır.

Gerek kullandığınız kredilerde gerekse kredi kartı ile yaptığınız alışverişlerde farklı vade/taksit seçenekleri sunulabilmektedir. Kredi kartı ile vade farkı olmadan yapılan taksitli satışlar haricinde vade uzadıkça kredi için ödeyeceğiniz faiz miktarı artmaktadır. Hatta bazı kredi türlerinde uzun vadeli krediler, piyasadaki finansman maliyetlerinin vade yapısına bağlı olarak, daha yüksek faiz oranı ile kullandırılmaktadır. Bu durumlarda mümkün olduğunca kısa vadeli kredi kullanmak maliyetleri azaltacaktır. Ancak kısa vadelerle de taksit/ödeme sayısı düştüğü için daha yüksek aylık ödemeler söz konusu olacaktır.

Kontrolsüz harcamalardan kaynaklanan kredilerin geri ödemelerini kolaylaştırmak amacıyla vadeleri uzatmak sürdürülebilir bir çözüm değildir. Sağlıklı bir kredinin vadesinin satın alınan ürünün ekonomik ömründen daha kısa olması gerekir. Örneğin üç yıllık bir ekonomik ömre sahip bir bilgisayarı beş yıl vadeli bir krediyle finanse ederseniz belki ilk anda gelirinizin üstünde bir rakama sahip bu eşyaya ulaşabilirsiniz. Fakat üç yıl sonra bilgisayarınızı yenilemeniz gerektiğinde mevcut kredinizin geri ödemeleri, yeni bilgisayar ihtiyacınızın finansmanı için zorlanmanıza neden olabilir.

Yine benzer şekilde geri ödeme konusunda esneklik sağlayan kredi kartları gibi borçlanma araçlarında minimum tutarda ödeme yapılarak gerçekleştirilen geri ödemeler sürdürülebilir değildir. Hem borçlanma maliyetlerini artıracak hem de uzun vadede ilgili üründen harcama yapmaya devam etmeniz hâlinde borcunuzun yükselmesine neden olacaktır.

2.       Aylık kredi geri ödeme / Toplam gelirler: Dönemsel toplam kredi ödeme büyüklüğünüzün gelirleriniz ve tasarruf planlarınız ile uyumlu olması, kredilerinizi daha rahat geri ödeyebilmenizi sağlar. Yaptığınız harcamalar vadeye yayıldığı için ilk anda ödemesi kolay gibi görülebilir. Ancak ileride kredi geri ödemeleri sonrası geri kalan aylık geliriniz ihtiyaçlarınızı karşılamaya yetmeyebilir ve bu ihtiyaçlarınız için de tekrar kredi kullanmak zorunda kalabilirsiniz. Üst üste eklenen krediler biriktikçe geri ödeme süreci sürdürülebilir olmaktan çıkacaktır. Aylık gelirinizi dikkate alarak belirlediğiniz bir toplam kredi geri ödeme tutarını aşmayacak şekilde bütçenizi yapmanız ileride sorun yaşamamanızı sağlayacaktır.

Sağlıklı bir aylık kredi geri ödeme ve toplam gelir oranı, aylık kredi geri ödemesine nelerin dâhil olduğuyla ilişkilidir. Bireylerin bu hesabı yaparken aldıkları risk, geri ödeme tutarlarına neleri dâhil edip etmediklerine bağlı olarak belirlenir. Dolayısıyla söz konusu oran da bu muhteviyatla beraber farklı büyüklükler alır. En basit olarak kullandığınız ev kredisinin geri ödemesi veya sadece daha kullanışlı olduğu için nakit yerine kredi kartı ile yaptığınız harcamaların aylık taksitlerinize dâhil edilip edilmeyeceğine göre bu oranlar farklılaşabilmektedir. Bu nedenle özellikle bireyler, daha sonradan korkulu rüya görmemek için hesaplarını yaparken aylık kredi geri ödemelerine süreklilik arz edecek her kalemi dâhil etmeli ve borçlanma oranını veren bu sayıyı mümkün olduğunca makul seviyede tutmalıdır.               

Kaynakça

Gitman L.J., Joehnk M. D. ve Billingsley R.S. (2011) Personal Financial Planning, South-Western Cengage Learning