Yatırım Fonlarına Neden İhtiyaç Duyarız?

Yatırımın Temelleri: Çeşitlendirme Nedir?

“Tüm yumurtaları tek bir sepete koyma” deyimini mutlaka duymuşsunuzdur. Miguel Des Cervantes’in 1615 yılında yayımlanan ölümsüz eseri Don Kişot’ta geçen bu deyim, finans yatırım stratejilerinin en önemlilerinden birisini de tanımlıyor. Yatırım yaparken tek bir finansal araç yerine, yatırımlarınızı çok sayıda finansal araca dağıtmanız, yatırımlarınızın kontrol edemeyeceğiniz faktörlerden daha az etkilenmesini sağlayarak taşıdığınız riski azaltacaktır.

Örneğin, tüm maddi varlığınızı sadece bir şirketin hisse senedine ya da arz ettiği tahvile yatırırsanız, şirkete özel faktörler nedeniyle finansal sorunlar yaşanması durumunda kayıplarla karşılaşabilirsiniz. Söz konusu şirkete dair sorunlar şirketin ürünlerinde problem çıkması, şirketin bulunduğu sektörde yeni bir regülasyon uygulanması nedeniyle faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesi gibi firmaya özel faktörler olduğu için ilgisiz diğer şirketlerin finansal araçları bu faktörlerden etkilenmeyecektir. Bu nedenle bir finansal araç yerine çok sayıda finansal araçtan oluşan bir portföye yatırım yapmak, bir şirket için görülebilecek olumsuz faktörleri, iyi çeşitlendirilmiş bir portföy içinde eritecektir. Başka bir deyişle finansal araçlar sürprizler nedeniyle çok sert dalgalanmalar yaşayabilirken, iyi çeşitlendirilmiş portföylerde hisse senetlerinin birbirlerinden bağımsız dalgalanmaları nedeniyle toplam içerisinde eridiği ve bu nedenle bir portföyün oynaklığının tek bir hisse senedinin oynaklığına göre daha düşük olabildiği görülmektedir. Peki, çeşitlendirme nasıl yapılmalıdır?

Varlık sınıfları arasında çeşitlendirmek

İyi çeşitlendirilmiş bir portföy, farklı risk düzeyleri taşıyan farklı varlık sınıflarını içermelidir. Üç ana varlık sınıfı; hisse senetleri, tahviller ve para piyasası araçlarıdır. Tabi bu listeye emtialar ve hatta gayrimenkuller de eklenebilir. Bu varlık sınıfları farklı risk ve beklenen getiri seviyelerine sahiptir.  Örneğin, hisse senetleri genellikle daha fazla riskle yüksek getiri potansiyeline sahipken, tahviller daha az risklidir ve düşük getiriler sağlarlar. Bu varlık sınıfları bir piyasa koşulunda farklı performans gösterme eğilimindedir. Portföyünüzde farklı varlık sınıflarından araçların bulunması portföyünüzü dengelemenize yardımcı olur. Mesela yüzde 40 tahvil ve yüzde 60 hisse senedi oldukça popüler bir yatırım kombinasyonudur. Yatırımcıların, varlık sınıflarına yatırım yapacakları ağırlıklar onların risk iştahlarına bağlıdır. Eğer bir yatırımcı emekliliğine yaklaşmışsa tahvil ve para piyasası araçları gibi düşük riskli varlıkların ağırlığını artırabilir.

Varlık sınıfları içinde çeşitlendirmek

Yatırımlarınızı farklı varlık sınıflarına nasıl dağıtacağınıza karar verdikten sonra bu varlık sınıfları içerisinde de çeşitlendirme yapabilirsiniz. Örneğin, hisse senetleri için; büyüklüğüne göre, faaliyet gösterdiği sektöre göre, bulunduğu bölgeye ya da ülkelere göre çeşitlendirme yapmak mümkün. Çeşitlendirme yaparken seçilen hisse senetlerinin birbirlerinden bağımsız olması, fiyat hareketlerinin paralel olmaması oldukça önemlidir. Farklı sektörlerden farklı ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin ortak noktası daha az olacağı için bu tür hisse senetlerini seçmek çeşitlendirmeyi artıracaktır.

Ancak riski dağıtmak, çeşitlendirme yapmak amacıyla her finansal araca da yatırım yapılmamalıdır. Düşük riskli, yüksek beklenen getiri sahip bir yatırım portföyünün en önemli unsurlarından birisi de finansal varlık seçimidir. Doğru varlıkları seçmek, doğru ağırlıklarda yatırım yapmak ve hatta yurtdışında ihraç edilmiş enstrümanlara yatırım yapmak bilgi ve zaman gerektiren bir süreçtir. Eğer bu konuda bilgi birikiminiz ve/veya yatırımlarınızı takip edecek zamanınız yoksa bu durumda doğrudan yatırım yapmak yerine yatırım fonları ve bireysel emeklilik fonları üzerinden de iyi çeşitlendirilmiş ve uzmanlar tarafından yönetilen portföylere yatırım yapabilirsiniz. Hangi varlık sınıfına yatırım yapan fonları tercih edeceğiniz, kişisel finansal hedeflerinize ve risk iştahınıza göre belirlenmelidir. Bu konuda Halkbank’tan yatırım danışmanlığı hizmeti alabilirsiniz.

Referans:

Ross S., Westerfield R., Bradford J. Fundamentals of Corporate Finance, McGraw- Hill,

12th Edition